Onze werkgroep Politiek en Defensietechniek heeft  opmerkingen en vragen over de update van het Actieplan Productiezekerheid Onbemenste Systemen (APOS), die door de minister en staatssecretaris van Defensie op 2 juli 2026 werd gepubliceerd.

De werkgroep steunt het voornemen van Defensie om de rol van "Smart Developer" op zich te nemen en is verheugd over de nieuwe, snellere aanbestedingsprocedures en contractvormen die de private financierbaarheid van bedrijven moeten verbeteren. KIVI stelt echter kritische vragen over de technologische en strategische uitwerking op diverse hoofdpunten:

  • Langeafstandswapens (2027–2031): Er is onduidelijkheid over de vraag of deze systemen voor de gehele krijgsmacht worden ontwikkeld of uitsluitend voor de nieuw op te richten landmachteenheid die ze gaat beproeven.
  • Internationale positionering: KIVI adviseert om Nederlandse technologische eindoplossingen in een vroeg stadium internationaal te positioneren voor partnerlanden, in plaats van de regisserende rol te beperken tot gebruik binnen de eigen krijgsmacht.
  • Binnenlandse droneverdediging: De huidige focus ligt primair op ontplooide eenheden en vitale locaties zoals Schiphol en de Rotterdamse haven. Gezien de lessen uit Oekraïne pleit KIVI voor eenvoudige en snel inzetbare detectie- en verdedigingsmiddelen voor álle burgerinfrastructuur (zoals sluizen, bruggen en datacenters) en de bevolking.
  • Kennis en "challenges": De werkgroep waarschuwt dat "challenges" alleen zinvol zijn bij een gebrek aan interne kennis. Defensie (met name COMMIT) moet juist zelf proactief technologische- en marktkennis opbouwen om vroegtijdig in te spelen op technologische ontwikkelingen vóórdat startups en andere bedrijven dat doen. Door de komst van AI-aangedreven autonome systemen is die kennis extra belangrijk.
  • Financiering: Private investeringen blijven vaak beperkt tot dual-use-technologie vanwege de hoge financiële risico's van zuiver militaire producten. KIVI vraagt welke maatregelen de regering neemt om ook de financierbaarheid van puur militaire bedrijven en oplossingen te verbeteren.
  • Samenwerking: De rolverdeling in de in de Kamerbrief genoemde samenwerking met Letland, Kroatië, Denemarken en Spanje is niet geheel duidelijk. Evenmin is duidelijk hoe dit initiatief zich verhoudt tot EU-programma's zoals EDIP en de EU-Ukraine Drone Alliance.

Lees en download het volledige commentaar en concrete vragen hier

_____________________________
Den Haag, 26 augustus 2026
Meer informatie over de werkgroep Politiek en Defensietechniek vindt u via deze link.
Heeft u nog vragen? Neem dan contact op met de werkgroep via E: dv@kivi.nl  Wilt u de commentaren en adviezen van de werkgroep per email ontvangen?  Meld u aan via deze link.

Disclaimer: De gegeven feiten en meningen zijn gebaseerd op open bronnen  en op de kennis en ervaring van werkgroep leden. Dit is geen officieel standpunt van KIVI. De vereniging aanvaardt geen aansprakelijkheid voor hetgeen door de werkgroep of haar leden naar voren is gebracht.

Foto: Wikipedia public domain
A Polish soldier moves a Surveyor interceptor drone, part of the U.S. Merops counter-drone system, during a training exercise on November 15, 2025.