Onze werkgroep Politiek en Defensietechniek verwelkomt de grote technologische ambities en de duidelijke koers van de Defensienota 2026, , die op 29 juni 2026 door minister Dilan Yeşilgöz en staatssecretaris Derk Boswijk werden gepubliceerd. Positieve punten zijn de introductie van de Wet op de Defensiegereedheid (Wodg), de pragmatische 'ladder van eenvoud' om aanbestedingen te versnellen, en de inzet op onbemenste systemen en AI om schaarste aan militair personeel op te vangen. Ook de versoepeling van toelatingseisen voor personeel met vooral cognitieve taken en de geplande toetreding tot de Europese defensieorganisatie OCCAR worden geprezen.

KIVI signaleert echter ook diverse kritische technologische en strategische leemtes:

  • Europese samenwerking: De concrete rol van de EU-instituten en instrumenten zoals het Europees Defensiefonds (EDF) blijft onvermeld in de Defensienota. Ook ontbreken afspraken over exportvergunningen en gezamenlijke aankoop van grote 'Strategic Enablers'.
  • Defensiemiddelen: Er is geen aandacht voor de groeiende dreiging van hypersone ballistische raketten, waartegen huidige systemen zoals de PATRIOT ontoereikend zijn. Daarnaast ontbreekt droneverdediging voor de nationale (civiele) infrastructuur en bevolking, wat door versnipperde ministeriële verantwoordelijkheden een groot risico vormt. Tot slot ziet de werkgroep onvoldoende nadruk capaciteiten voor wereldwijde maritieme verdediging.
  • Innovatie: De oprichting van de Defensie Innovatie en Opschalings Autoriteit (DIOA) is te gecentraliseerd en bureaucratisch. KIVI adviseert een lichte netwerkcoördinatie via een agentschap en verbreding in een Europese DARPA. 
    Inhoudelijk  bieden ontwikkeling van onbemenste systemen  en Small Modular Reactors (SMR's)  unieke kansen voor Nederland.
  • Industrie: De inkoopgrens van 50% in NL/Europa is te laag om strategische autonomie te bereiken. Ook adviseert de werkgroep de versnippering in de Europese defensieindustrie aan te pakken door clustervorming. Daarvan zou Nederland zich moeten profileren in drie clusters: 
    • Maritiem: Volledige inzet op onbemenste en autonome boven- en onderwatersystemen in combinatie met traditionele fregatten, mijnenjagers en onderzeeboten.
    • Drones: Focus op razendsnelle innovatie en grootschalige productie van zowel aanvallende drones als volautomatische droneverdediging voor vitale infrastructuur.
    • Brede IT: Een Nederlandse start voor een Europese 'secret cloud', grootschalige toepassing van autonome AI-agents, en een leidende rol voor Defensie bij cyberdefence van nationale infrastructuur. Tot slot zijn stevige investeringen in quantumtechnologie (zoals quantumcryptografie en -navigatie) cruciaal om de gewenste Nederlandse koploperspositie te creëren.
  • Onderwijs: Er is behoefte aan geïntegreerde doorlopende leerlijnen in defensietechnologie van VMBO to WO en defensiegerichte leerstoelen aan universiteiten.

Lees en download alle aanbevelingen via deze link.

_____________________________
Den Haag, 31 augustus 2026
Meer informatie over de werkgroep Politiek en Defensietechniek vindt u via deze link.
Heeft u nog vragen? Neem dan contact op met de werkgroep via E: dv@kivi.nl  Wilt u de commentaren en adviezen van de werkgroep per email ontvangen?  Meld u aan via deze link.

Disclaimer: De gegeven feiten en meningen zijn gebaseerd op open bronnen  en op de kennis en ervaring van werkgroep leden. Dit is geen officieel standpunt van KIVI. De vereniging aanvaardt geen aansprakelijkheid voor hetgeen door de werkgroep of haar leden naar voren is gebracht.

Foto: AI generated by Gemini Notebook
Modern Defence innovation: AI, cloud and quantum integration