Het coalitieakkoord getuigt van een serieuze en welkome ambitie om Nederland weerbaarder te maken in een onzekere geopolitieke context. De structurele financiële verankering, de focus op innovatie en technologie en de versterking van Europese samenwerking tonen aan dat Defensie en veiligheid eindelijk de prioriteit krijgen die ze verdienen. Echter, de beperkte aandacht voor defensiepersoneel in het akkoord doet geen recht aan de bijzondere positie van de militairen en de eisen die aan hen worden gesteld. Wel is dit ambitieuze programma vragen aanleiding voor suggesties met betrekking tot de concrete uitwerking en enkele onderbelichte aspecten.
De belangrijkste suggesties van onze werkgroep zijn om bij innovatie de 5 NL kennisgebieden te heroverwegen, aangezien deze te veel op lange termijn zijn gericht. Een Nederlandse “DARPA” lijkt ons niet effectief. Een Europese “DARPA” wel.
Voor financiering is het van belang om belemmeringen in de regelgeving weg te nemen en het risico bij de partij te leggen die het kan dragen, want dat verlaagt de kosten van kapitaal. Soms is dat de overheid.
Bij personeel meent onze werkgroep dat de belemmerende factor niet ligt bij de mentaliteit van de mensen bij Defensie en bedrijven, maar bij de nog altijd strakke wetten en regelgeving. We pleiten verder voor het invoeren doorlopende leerlijnen in Defensie gerelateerde technologie, van MBO tot WO.
Voor Europese samenwerking zijn strategic enablers van belang. Deze zeer grote projecten, die geen enkele EU-lidstaat zich financieel kan veroorloven, zouden d.m.v. Eurobonds kunnen worden gefinancierd, mits zij gezamenlijk eigendom worden en gezamenlijk gebruikt, net als de NATO AWACS vliegtuigen.
Voor bescherming van de (vitale) infrastructuur en bevolking tegen drones lijken de taken en verantwoordelijkheden onvoldoende duidelijk en ontbreekt de technische capaciteit om aanvallen te weerstaan.
Bordesfoto kabinet-Jetten CC-BY-SA 4.0
