Hoe lossen we de stikstof problematiek écht op?

De stikstofproblematiek houdt Nederland al jaren in haar greep. Maar hoe komen we tot oplossingsrichtingen die zowel wetenschappelijk onderbouwd als praktisch uitvoerbaar zijn?

Op dinsdag 13 oktober organiseert KIVI Landelijk, samen met Kring Rotterdam en de vakafdelingen TME (Techniek, Maatschappij en Economie), FT (Filosofie en Techniek) en DT (Duurzame Technologie) het symposium:

“Terug naar de basis van het stikstofprobleem”

Het symposium vindt plaats in het KIVI-hoofdkantoor aan de Prinsessegracht 23 in Den Haag en duurt van 13.00 tot 21.00 uur. Op maandag 2 november volgt een tweede symposium, waarin het onderwerp vanuit andere invalshoeken verder wordt uitgediept.

Dat juist ingenieurs dit symposium organiseren, is geen toeval. Ingenieurs slaan de brug tussen wetenschap en praktijk. Zij vertalen wetenschappelijke inzichten naar technisch haalbare en werkende oplossingen, gebaseerd op verifieerbare feiten. Juist bij complexe maatschappelijke vraagstukken als de stikstofproblematiek is die combinatie van analyse, feiten en oplossingsgericht denken onmisbaar.

Programma

TijdProgrammaOmschrijvingSpreker
12:00 Inloop Inloop koffie, thee, waterNetwerken
13:00Opening Doel van de dagDag-voorzitter
13:15Wat is dialoog
Empirie vs Ideologie
  • Hoe werkt een dialoog
  • Hoe gaan we aan de slag
  • Luisteren, ook als je het niet eens bent
  • Polarisatie
Spreker
13:30Ideologische polarisatie 
(IS-OUGHT kloof van David Hume)
Definiëren via wat er is (IS)
Definiëren via hoe het zou moeten zijn (OUGHT)
Hoe ga je van IS naar OUGHT: via waarden. Waarde-gedreven debat, dus ideologisch debat.
Spreker (techniekfilosoof)
13:45Definities van natuurEmpirische lijn neerzetten: 
1. Bestaanbare definities
2. Empirisch waarnemen
3. Causale drukfactoren
4. Effectieve maatregelen
5. Wetenschappelijk beoordelen
Spreker (natuur- en milieuwetenschapper)
14:05DocumentaireBeoordelen wat is er aan de hand van typische soorten, structuur en functie.Dag-voorzitter
15:00SprekerAnalyse hoe gaat het met de natuur Spreker (Ecoloog)
15:20DialoogTechnische en wetenschappelijke discussies in de zaal voerenModerator
15:50Pauze  
16:15SprekerCausale drukfactorenSpreker
16:35Spreker Causale bewijzenSpreker
16:55DialoogMultidisciplinair. Empirisch dialoog over causale drukfactoren Moderator
17:30PauzeBroodjes en borrel 
18:30Causale drukfactoren
Indien geen causale drukfactoren, geen maatregelen nodig. 
Tijdlijn in Milieudenken 
Negatieve toekomst verwachtingen over milieu, natuur en biodiversiteit, wanneer en hoe is dat ontstaan?
Spreker
19:00Er is wel causaal bewijs dat de natuur omvalt door stikstofCausale bewijzen aanvoeren, metingen of tellingenSpreker
20:00Outro NapratenDag-voorzitter
21:00Einde  

Eerste deel van drie debatdagen

Het KIVI en een groep van Wageningse ingenieurs wil in een te organiseren reeks symposia proberen deze trend te doorbreken. Dit door in ieder geval met respect ook naar andere mening te luisteren en gezamenlijk te definiëren hoe welke maatregelen kunnen leiden naar een Nederland waar velen samenwerken om het gezamenlijke probleem op te lossen.

In dit eerste symposium ligt de nadruk op “Waar hebben we het eigenlijk over?” en “Wat willen we nu eigenlijk?”

Wat we in dit symposium willen doen is – met de bouw van een huis als metafoor - terug gaan naar de fundering, die blootleggen en beschrijven, wat zijn de bouwelementen om daarna etage voor etage gezamenlijk weer op te bouwen tot een uitgekiend huis.

Uitgebreide uitnodiging

Meld je ook aan voor de vervolg sessies

2 November 2026Februari 2027
Link naar eventLink naar Event