Maharshi Pranay Gajjar
De uitdaging
Europa streeft ernaar om in 2050 klimaatneutraal te zijn, maar de chemische industrie produceert haar belangrijkste
producten, zoals kunststoffen, ammoniak en methanol, nog steeds uit fossiele brandstoffen. Het omzetten van CO₂
met hernieuwbare elektriciteit om te zetten in chemicaliën zoals ethyleen biedt een alternatief. Maar dergelijke
installaties moeten flexibel kunnen werken, aangezien het elektriciteitsaanbod en de marktvraag fluctueren, wat
de ontwikkeling van een geschikte regelstrategie vereist. Een regelgericht model van de
elektrolyse-installatie is de eerste stap in deze richting. Mijn EngD-project bij de afdeling Elektrotechniek van de TU/e
en binnen het door de NWO gefinancierde FlexEChem-consortium,
richt zich precies hierop.
Innovatie
Over het algemeen geeft een equivalent elektrisch circuit alleen de elektrische dynamica van een
elektrolyse-installatie weer. De dynamiek van de productvorming is echter even belangrijk voor
het begrijpen van het totale elektrochemische gedrag van de elektrolyse-installatie. Ik heb een
equivalent elektrisch circuit dat tegelijkertijd zowel het snelle, frequentieafhankelijke elektrische gedrag als de langzamere vorming van ethyleen, CO en waterstof weergeeft.
Het kernidee is dat elk element een fysische betekenis heeft. Condensatoren geven
het opladen van het elektrodeoppervlak, weerstanden geven ladingsoverdracht en -transport weer, en
één tak per product bepaalt hoe de ingevoerde energie wordt verdeeld over de stoffen
en hoe snel elk een stabiele productie bereikt. Omdat alle elementen lineair zijn, is het
model snel te berekenen en geschikt voor het ontwerpen van regelaars, in tegenstelling tot gedetailleerde, op fysicagebaseerde modellen.
Ik heb parameteridentificatie geformuleerd als een optimalisatieprobleem dat is afgestemd op zowel
impedantie- en gaschromatografiemetingen, waarbij lokale modellen werden geïnterpoleerd tot een
LPV-model (Linear Parameter Varying) dat geldig is over een breder werkingsbereik, beschreef
de elektrode-degradatie kwalitatief beschreven, en een feedbackregelaar gesimuleerd die
productie stabiel houdt terwijl de elektrode degradeert.
Impact
Het circuit reproduceert de gemeten elektrische respons en de productie in stabiele toestand
van een elektrolyse-installatie op laboratoriumschaal, waardoor het consortium een interpreteerbare basis krijgt voor het ontwerp van de regeling
ontwerp. Voor de industrie is modelgebaseerde regeling een voorwaarde voor het opschalen van geëlektrificeerde
chemische productie, waarbij de productselectiviteit bepalend is voor de economische haalbaarheid. Omdat
de aanpak generiek is, kan deze worden toegepast op andere elektrochemische systemen, zoals
waterstof uit water en ammoniak uit stikstof, wat de fossielvrije chemische
productie ondersteunt.
Samenwerking
Het project bevond zich op het snijvlak van regeltechniek (TU/e Elektrotechniek –
groep Regeltechniek), het ontwerpen van mechatronische systemen (EngD Mechatronische Systemen
Design) en elektrochemie (TU Delft, die de metingen verzorgde). Ik fungeerde als
de schakel tussen deze werelden: ik leerde genoeg over elektrochemie om te bepalen wat het
model moest weergeven. Ik bracht de belanghebbenden in kaart, vertaalde hun behoeften naar doelstellingen
en eisen, en maakte weloverwogen keuzes over de projectomvang – waarbij ik de voorkeur gaf aan een eenvoudige lineaire
structuur boven onnodige complexiteit – om binnen de projecttermijn te kunnen opleveren. Regelmatige
feedback met begeleiders en partners zorgde ervoor dat alle disciplines op één lijn bleven, en dankzij het
gedocumenteerde model en metingen stellen het SPROC-lab in staat om voor dit doel
geavanceerdere regelstrategieën voor dit doel te blijven ontwikkelen.
Als ingenieur met een professioneel doctoraat combineerde ik wetenschappelijke nauwkeurigheid met een praktische
vraag: niet „wat is het meest gedetailleerde model?“, maar „wat is het eenvoudigste model dat
nauwkeurig genoeg is, begrijpelijk en bruikbaar voor praktische regeldoeleinden?“ Dat
perspectief, en het resultaat dat het opleverde, is de reden waarom ik vind dat dit werk de KIVI EngD
Award verdient

