Hoe kunnen jongeren op Curaçao op een veilige en laagdrempelige manier een eerste stap zetten richting reflectie, gesprek en ondersteuning?

 Met die vraag vertrok ik voor mijn afstudeerproject binnen de master Strategic Product Design aan de TU Delft naar Curaçao. Wat begon als een onderzoek naar mentale gezondheid onder jongeren, groeide uit tot een community-based interventie, verschillende Real Talk-avonden en een publiek beweeg- en fondsenwervingsevenement langs de kust van Curaçao. 

Een uitdaging die begint vóór de hulpverlening 

Mentale gezondheid onder jongeren krijgt steeds meer aandacht, maar het zoeken naar hulp is vaak pas een late stap in een veel langer proces. Jongeren moeten hun gevoelens eerst herkennen, begrijpen en onder woorden kunnen brengen. Vervolgens moeten zij iemand vertrouwen en zich veilig genoeg voelen om iets te delen. 

Uit mijn onderzoek bleek dat juist in deze fase veel obstakels ontstaan. Jongeren kunnen mentale druk ervaren, maar weten niet altijd hoe zij daarover moeten praten, bij wie zij terechtkunnen of hoe zij een gesprek kunnen beginnen. Schaamte, stigma en onzekerheid over vertrouwelijkheid kunnen deze drempel verder vergroten. 

Mijn centrale onderzoeksvraag werd daarom: How can a community-based intervention support young people in Curaçao in taking safe first steps towards mental reflection, expression, open conversation and help-seeking? 

In plaats van direct te focussen op formele hulpverlening, onderzocht ik de ruimte die daaraan voorafgaat. Hoe kunnen we omstandigheden ontwerpen waarin jongeren eerst op hun eigen manier kunnen reflecteren, iets kunnen opschrijven of herkennen, en eventueel pas daarna iets delen? 

Ontwerpen vanuit de lokale context 

Het project vond plaats binnen de Learning Community De Gezonde Wijk Curaçao, een samenwerking waarbij studenten en lokale partners gezamenlijk werken aan gezondheidsvraagstukken op het eiland.

 Tijdens mijn veldonderzoek sprak ik met organisaties en professionals uit verschillende delen van het mentale gezondheidslandschap, waaronder scholen, onderzoekers, hulpverleningsorganisaties en community-based initiatieven. Daarnaast organiseerde ik context-mapping- en ideation-sessies met jongeren. 

Een belangrijk inzicht was dat openheid niet alleen afhankelijk is van de bereidheid van een jongere. Openheid is relationeel: jongeren kijken ook naar wie er tegenover hen staat, of diegene te vertrouwen is en wat er mogelijk gebeurt nadat zij iets hebben gedeeld. 

Daarom werd safety before vulnerability een belangrijk ontwerpprincipe. Een interventie moet niet beginnen met de vraag om iets persoonlijks te vertellen. Zij moet eerst veiligheid, herkenning en ruimte voor individuele reflectie creëren. 

Andere belangrijke uitgangspunten waren dat deelname vrijwillig moest blijven, dat de taal niet klinisch of zwaar mocht aanvoelen en dat jongeren op verschillende manieren moesten kunnen reageren. Niet iedereen wil praten. Schrijven, tekenen, bewegen, iets kiezen of alleen in stilte nadenken kunnen eveneens waardevolle eerste stappen zijn. 

Van zonnebloemmetafoor naar Real Talk 

Samen met The Hangout Curaçao en SafePlace4.Me ontwikkelde en testte ik verschillende activiteiten tijdens twee Real Talk-avonden.

Tijdens de eerste avond werd de zonnebloem gebruikt als metafoor voor stress, steun en persoonlijke kracht. De wortels stonden bijvoorbeeld voor wat iemand stevig houdt, terwijl zonlicht symbool stond voor positieve bronnen van energie. 

Tijdens een tweede avond werd de metafoor aangepast aan het thema zelfbeeld. Deelnemers konden negatieve gedachten opschrijven, deze symbolisch verwijderen en vervangen door nieuwe, positievere bloemblaadjes. Door eerst individueel te schrijven en pas daarna ruimte te bieden voor gesprek of complimenten, ontstond een opbouw van binnen naar buiten. 

Deze tests lieten zien dat metaforen en fysieke handelingen abstracte of moeilijke gevoelens tastbaarder kunnen maken. Ze maken het mogelijk om iets te uiten zonder dat iemand direct een uitgebreid persoonlijk verhaal hoeft te vertellen. 

Follow the Sun

De lessen uit het onderzoek en de Real Talk-avonden kwamen samen in de uiteindelijke interventie: Follow the Sun. 

Follow the Sun is een route-based public reflection intervention. Langs een wandel-, hardloop- of skateroute worden deelnemers uitgenodigd om kort stil te staan bij vragen over mentale gezondheid en persoonlijke steun. De interventie begint bewust met beweging. Hierdoor voelt deelname niet direct als therapie, hulpverlening of een zwaar gesprek.

Langs de route stonden verschillende borden met korte reflectievragen, zoals: 

• What keeps you grounded? 
• What helps you through a hard day? 
• What gives you sunlight? 
• Who could use your sunlight today? 

Deelnemers konden de vragen tijdens het bewegen lezen en er in stilte over nadenken. Aan het einde van de route konden zij een klein reflectieboekje meenemen om later verder te schrijven of tekenen. Via QR-codes werden The Hangout Curaçao en SafePlace4.Me zichtbaar gemaakt als vertrouwde routes naar verdere ondersteuning.

De kern van de interventie bestaat uit vijf stappen: uitnodigen door beweging, individueel reflecteren, veilig uiten, optioneel delen en verbinden met ondersteuning. Geen van deze stappen wordt afgedwongen. Deelnemers bepalen zelf hoe ver zij willen gaan.

Move for Real Talk 

Follow the Sun werd voor het eerst publiek geïmplementeerd tijdens Move for Real Talk op 21 juni 2026, langs de Corredor di Korsou. Deelnemers konden wandelen, hardlopen of skaten. Ook was er een Kids Walk. 

Het evenement combineerde beweging, mentale reflectie, publieke zichtbaarheid en fondsenwerving. Het evenement bracht verschillende mensen, organisaties en leeftijden samen rond een onderwerp dat vaak als zwaar of privé wordt ervaren. Door te beginnen bij beweging en positieve reflectie ontstond een andere ingang naar mentale gezondheid. Daarnaast werd bijna 4.000 Antilliaanse gulden opgehaald voor toekomstige gratis Real Talk-avonden. Hierdoor was het evenement niet alleen een test van de interventie, maar droeg het ook bij aan de continuïteit van lokale activiteiten. 

De pilot bewijst niet dat één route-interventie op zichzelf langdurige mentale gezondheidsproblemen kan oplossen. Wel liet de implementatie zien dat jongeren en andere deelnemers bereid zijn om met mentale gezondheid bezig te zijn wanneer de uitnodiging veilig, herkenbaar, vrijwillig en niet-klinisch wordt vormgegeven.

De bijdrage van KIVI 

De financiële ondersteuning van KIVI heeft mede mogelijk gemaakt dat ik mijn veldonderzoek op Curaçao kon uitvoeren, lokale activiteiten kon organiseren en prototypes in de praktijk kon testen. 

Deze steun gaf mij de ruimte om niet uitsluitend op afstand onderzoek te doen, maar daadwerkelijk aanwezig te zijn in de context waarvoor ik ontwierp. Juist die aanwezigheid was essentieel om relaties op te bouwen, lokale perspectieven te begrijpen en de interventie samen met betrokken organisaties te ontwikkelen. Daar ben ik KIVI ontzettend dankbaar voor. 

Inmiddels heb ik mijn ervaringen met KIVI ook gedeeld binnen de Learning Community De Gezonde Wijk Curaçao en met nieuwe TU Delft-studenten die voor toekomstige projecten naar Curaçao vertrekken. Ik hoop dat zij, net als ik, gebruik kunnen maken van het netwerk en de mogelijkheden die KIVI jonge ingenieurs en ontwerpers biedt. 

Follow the Sun begon met de vraag hoe een veilige eerste stap eruit kan zien. Het antwoord bleek geen groot of zwaar gebaar te hoeven zijn. Soms begint verandering met bewegen, een korte vraag langs de route en een moment om stil te staan bij wat iemand stevig houdt.